Wq Yahye Abdi Ali (Yahye Yeebaash) Dhambaal u dir Yahye Yeebaash?

Yahye Abdi Ali, Dugsiga Sare ee Ilays, 2011
Yaxye Cabdi Cali (March 27, 1994— ) waxa uu ku dhashay xaafada Shidhka, Hargeysa, Somaliland. Muddo bil ama laba bilood ah isagoo jira, ayaa waxa dhacay dagaalkii sokeeye, taasoo sababtay in waalidkii u qaadaan magaalada Gabiley. In ku dhaw Saddex bilood markii ay joogeen, ayaa dagaalkii qaboobay oo ay dabadeed dib ugu soo noqdeen Hargeysa, Somaliland.
Waxa uu ku koray magaalada Hargeysa. Sanadkii 2001, ayuu galay malcaamadii u horraysay. Dabadeed, waxa laga qoray iskuulkiisii u horreeyay, Future Primary School. Laba sano kaddib, ayuu se u wareegay, iskuul kale ee la yidhaahdo School Of Tomorrow. Kudhawaad 6 sano markii uu dhiganayay, ayuu u wareegay Ilays Primary School, kuna dhamaystay Dugsigii Dhexe; si toos ahna, ugu wareegay Dugsiga Sare ee uu weli, imika, dhigto, Ilays Secondary School. Sanad waxbarshadeedii afaraad, sanakii u danbeeyay, ayuu ku jiraa.
Qoys ka kooban sagaal xubnood, ayuu ka dhashay, oo ay shan hablo yihin; afarna inamo. Yaxye waa ilmahii labaad ee hooyadii Yaasmiin Cabdi Yusuf iyo aabihii Cabdi Cali Jaamac (Professor wax ka dhiga Jaamacadaha Hargeysa) uu Eebbe ku galladay.
... maalin maalmaha ka mid ahayd, sanadkii 2009, ayuu arkay… maansada la yidhaado “Sirta Nolosha”. Waxa uu soo qaaday jaraa’idkii; isagoo bilaabay inuu akhriyo maansadii Abwaanka, Hadraawi.
Hayeeshee waxa maanka Yaxe ku soo dhacday; isna inuu sameeyo “Sirta Nolosha,” oo kale. Dabadeed waxa uu soo qaatay buug iyo qalin…
ban iyo doox baan socdaa
dalluun qodan baan arkaa
dillaac badanbaa ku yaal
daliilo cad baan hayaa
horay dadi ugu go’een5
gudaha mugdi baa dirxidhay
dushana bohal baa ka qodan
dareenka baqaa gilgilay
car sii durug buu ku yidhi
markay dib u laabo tidhi10
cakuye damacbaa ku yidhi
ogaan bay kuu duween
dushana bohol uga dhigeen
kolay dahabbaa dhexyaal.
maxaan darajooy ku helay15
adoo dibadaa wadhwadhan
maxaan damacoow ku furay
adoo kali daw xidhxidhan
inteed dadnimooy I tidhi
barraad garanood daldali20
tolaay dadnimooy i bixi
dib baan u socdaa haddana
horaan ku dadaalayaa
dal baan leeyoo hadana
intaa dalal baan maraa25
dad baan leeyoo hadana
dugaagaan weheshadaa
dabban shidayaa haddana
biyaan ku daraa intaa
dan baan leeyoo haddana30
dhan baan uga sii durkaa
dil baan leeyoo haddana
si baan u yar daynayaa
afkaygu intuu ka dido
ayuu hanku doonayaa35
intuu hanku doonayaa
falkayguna diidayaa
xanuun duwan baan qabaa
daacuun ugu baan qabaa
I daaliyay baan qabaa40
Lahayn dawo baan qabaa
hankii dilay baan qabaa
garaad dakhraybaa qabaa
qalbiga dumiyaan qabaa
aayaha damiyaan qabaa45
runtii dafiraan qabaa
xaqqii didiyaan qabaa
markaan dawo sii is idhi
kasii daray baan qabaa
si baan u dadaalayaa50
si baan dakaamayaa
si baan u dayaamayaa
sibaan uga sii daraa
si baan dan yar moodayaa
si baan dib u boodayaa55
si baan si ku daynayaa
si baan si ka daynayaa
si baan sax u doonayaa
si baanan u diidayaa
dab baan aasoon qarsaday60
dab baan islahaa ayaan
ku diirso ilays ka shido
rag baa danbaskii ka guray
markaan danbigii ku helay
dabkayga raggii qarribay65
waxaa amarkii ka diday
raggaan u dabqaadi laa
intii barri diirsan layd
dabkana ila dhawri layd
qabiil badanaa dadkani70
dirsooc badanaa jidhkani
lafuhu diirkay neceen
dibnuhu wajigay neceen
dushuna hoostay nacdee
inteen garashooy dilaa75
inteen jidhka daadiyaa?
inteense ku doorsadaa?
maxaan damqashooy falaa?
halkeen dux u raadiyaa?
sideen qof u daawadaa80
markuu hanku daawo yidhi
hadday ishu diidnay tidhi
daryeelku halkuu tubnaa
maxaa dayac ii wadhwadhan
hal-doorku halkuu taxnaa85
maxaa dibjir ii fadhiya
daloolo maxaa bannaan
difaaca bartaan lahaa
halkii daaq lagu yiqiin
maxaa danbas ii tuntuman90
halkii dadka lagu ogaa
dugaaga maxaa dhigdhigay?
xilkiyo darajada khalqiga
dilaalka maxaa u diray?
dilkaygu inuu xaq yahay95
daliilka maxaa ku dhigay?
dantaydu inay xun tahay
tu gaalna ka dooran tahay
dastuurka maxaa ku qoray?
daruuruhu way kordhaan100
cirkiyo samaday dabraan
dihnaan roobkay dhalaan
dhulkana sagalkaa ku da’a
xareed daadkaa qulqula
tog iyo biyahaa durdura105
dhir iyo doogaa ku baxa
hashaan tobaanka is diray
ku dayray ayaamo badan
hadmaad dawacooy daf tidhi?
maxaan arrin daahan eegay110
sadaasha ku doonay maalmo
runteeda markaan dabbaalay
dadkii ka amaanba waayay
markaan niyadayda daalan
usheegay inay ku daashay115
ayay dardar siiba qaaday
maansiyo duluc soo afuuftay
maxaan Eebboow dartaa
u daayay umuuro ba’an
maxaan Eebboow dartaa120
u diiday umuuro bilan
darraato Rabbow ma jirin
da’adaydu xalay ma korin
haddaan dunidadan imi
dusheeda waxaan u imi125
dawgaaga inaan hantiyo
barrina janno kaa dalbado
dusheeda markaan dul imi
Rabboow cajabban dugsaday
Rabow ummadaada diran130
markii hadba gaal dardaray
intuu Buush sii daldalay
Islaamkana sii dildilay
si aan dilka loogu helin
maraykanna loo duqayn135
Caddaankana loo dullayn
Ubaama usoo dallacay
xilkuu ku doc meeri jiray
Rabboow Diintaada bilan
markii hadba duulba baddelay140
dar iyo koox koox la yimi
astaamaha Sheekh la dayo
dushooda rag soo bandhigay
dahsoon uurkana qarsaday
dabuubtiyo taad na tidhi145
daliilka sagaal u rogay
labaatan u sii doc furay
cilmina dooduun la baray
markii xaqqu daasad tumay
baddii Rabbi uu ka digay150
dabbaal loosoo tartamay
markii sida laash la dagay
ayaan Eebboow damqaday
damiirka hankaa gilgilay
dibnaha hammigaa furfuray155
dhawaaq maansaan daldalay
dadkana yaabbaa gaddiyay.
.
.
.

DHAMMAAD
Maanso: "Damqasho"
Wq Yahye Yeebaash (Yahye Abdi Ali)Dhambaal u dir qoraagan? Tuuji magaciisa!
Faafin:


